Op de hoek van de Broersvest en de Hoogstraat, aan wat iedere Schiedammer simpelweg de Koemarkt noemt, staat al meer dan een eeuw een café dat generaties Schiedammers heeft zien komen en gaan: ’t Vierkantje.

Het verhaal van ’t Vierkantje is niet dat van spectaculaire verbouwingen, beroemde artiesten of grootse evenementen. Juist het tegenovergestelde maakt het bijzonder. Terwijl Schiedam veranderde, bleef ’t Vierkantje vooral zichzelf.

16 april 1924 – De opening

In het voorjaar van 1924 opent ’t Vierkantje zijn deuren. Schiedam is dan nog een stad van branders, havenarbeiders, molens en kleine ondernemers. De Koemarkt is een druk ontmoetingspunt waar handelaren, marktbezoekers en bewoners elkaar treffen.

Het café groeit al snel uit tot een plek waar mensen niet alleen komen om iets te drinken, maar vooral om elkaar te ontmoeten. (AD)

Jaren 20 en 30 – Een buurtcafé wordt een begrip

Tijdens het interbellum verandert Schiedam langzaam. De economische crisis van de jaren dertig raakt veel inwoners, maar cafés blijven belangrijke ontmoetingsplaatsen.

In deze periode ontstaat de reputatie van ’t Vierkantje als een laagdrempelige kroeg waar iedereen welkom is: arbeiders, marktkooplieden, ondernemers en buurtbewoners.

10 mei 1940 – Oorlog in Nederland

Wanneer Duitsland Nederland binnenvalt, breekt een onzekere tijd aan. Ook Schiedam krijgt te maken met schaarste en beperkingen.

Hoewel er weinig specifieke archiefstukken over het café uit deze periode bekend zijn, is het vrijwel zeker dat ’t Vierkantje net als veel andere cafés te maken kreeg met beperkte drankleveringen en moeilijke bedrijfsomstandigheden.

Dat het café de oorlog overleefde, maakt het tegenwoordig één van de oudste nog bestaande horecabedrijven van Schiedam.

1945–1960 – Wederopbouw en nieuwe generaties

Na de bevrijding op 5 mei 1945 begint de wederopbouw.

De Koemarkt groeit opnieuw uit tot een levendig stadsplein. ’t Vierkantje wordt een vaste plek voor Schiedammers die de zware oorlogsjaren achter zich willen laten.

In deze jaren ontstaat het beeld van de klassieke Nederlandse bruine kroeg:

• houten interieur;
• vaste stamgasten;
• kaartavonden;
• biljarten;
• een sterke sociale functie.

Jaren 60 – Schiedam verandert

De stad moderniseert. Oude industrie verdwijnt geleidelijk en nieuwe woonwijken ontstaan.

Waar veel cafés meegaan met de mode van de tijd, blijft ’t Vierkantje vooral traditioneel. Dat blijkt achteraf een gouden keuze. Terwijl andere zaken verdwijnen, blijft het café herkenbaar voor zijn bezoekers.

Jaren 70 – De Koemarkt wordt horecaplein

In de jaren zeventig ontwikkelt de Koemarkt zich steeds sterker als horecagebied.

’t Vierkantje profiteert daarvan. Het café krijgt een grotere regionale bekendheid en trekt bezoekers uit heel Schiedam.

Voor veel inwoners wordt het een vaste afspraak:

“We zien elkaar bij het Vierkantje.”

Jaren 80 – De kracht van gewoon blijven

Terwijl veel cafés disco-elementen, neonverlichting en nieuwe concepten introduceren, blijft ’t Vierkantje een klassieke bruine kroeg.

Juist daardoor ontstaat een bijzondere band met vaste gasten.

Veel bezoekers die in de jaren tachtig aan de bar zaten, zouden tientallen jaren later nog steeds terugkomen.

Jaren 90 – Nieuwe tijd, oude sfeer

De horeca verandert snel.

Grote ketens verschijnen, speciaalbier wint terrein en uitgaansgebieden vernieuwen.

Toch blijft ’t Vierkantje vooral bekend om zijn eenvoud:

• een goed getapt biertje;
• een praatje;
• een vertrouwd gezicht achter de bar.

Rond 2000 – Het tijdperk Nico Huke

Een van de belangrijkste figuren uit de moderne geschiedenis van het café is Nico Huke.

Onder zijn leiding groeit het café uit tot een van de bekendste horecazaken van Schiedam.

Nico staat bekend als een man die weinig behoefte heeft aan publiciteit en die vooral wil dat het café zichzelf blijft. Die mentaliteit wordt kenmerkend voor de zaak. (AD)

2004–2024 – Rick Huibers wordt hét gezicht van de zaak

In deze periode groeit barman Rick Huibers uit tot een bekend gezicht.

Meer dan twintig jaar lang kent hij veel gasten bij naam en weet hij precies wat de aantrekkingskracht van het café is:

het terras.

Volgens Rick heeft ’t Vierkantje “de meeste zonuren van Schiedam”. Het terras wordt daardoor een van de populairste van de stad. (AD)

31 maart 2024 – Op weg naar 100 jaar

Enkele weken voor het jubileum verschijnt een uitgebreid artikel over het café.

Daaruit blijkt iets opvallends:

er komt géén groot feest.

Geen vuurwerk.
Geen grote festiviteiten.
Geen uitgebreide marketingcampagne.

Dat past niet bij ’t Vierkantje.

Zoals het personeel zegt:

“We zijn altijd gewoon gebleven.” (PZC)

16 april 2024 – 100 jaar ’t Vierkantje

Een historische datum.

Het café bereikt de leeftijd van 100 jaar.

Waar veel horecazaken dit groots zouden vieren, blijft de filosofie van het café onveranderd:

de tap gaat open en het leven gaat verder. (AD)

2025 – Een emotioneel jaar

In 2025 wordt eigenaar Nico Huke ernstig ziek.

Hij besluit zijn levenswerk over te dragen. Kort daarna overlijdt hij. Dat maakt diepe indruk op veel vaste gasten en op de Schiedamse horeca. (AD)

Oktober 2025 – Nieuwe eigenaren

De nieuwe eigenaren worden:

• Ton Bijtenhoorn
• Ruud van Noordennen

Beiden zijn al bekende namen in de Schiedamse horeca.

Hun boodschap aan de stad is duidelijk:

“’t Vierkantje blijft gewoon ’t Vierkantje.”

Er komen enkele kleine vernieuwingen, zoals cocktails op de kaart, maar de identiteit van de zaak blijft behouden. De bar blijft staan waar hij altijd stond en ook het karakteristieke glas-in-lood blijft aanwezig. (AD)

2026 – 102 jaar oud

Vandaag de dag bestaat ’t Vierkantje 102 jaar.

Het café heeft:

• de crisisjaren van de jaren dertig overleefd;
• de Tweede Wereldoorlog doorstaan;
• de wederopbouw meegemaakt;
• de opkomst en ondergang van talloze cafés gezien;
• de coronaperiode overleefd;
• een wisseling van eigenaren doorgemaakt.

En toch herkennen Schiedammers het nog steeds als hetzelfde café waar hun ouders, grootouders en soms zelfs overgrootouders al kwamen.

Dat is misschien wel de grootste prestatie van ’t Vierkantje:

niet dat het veranderde met de tijd, maar dat het meer dan een eeuw lang herkenbaar bleef. (AD)